Batık Şehrin Üzerinden Geçmek: Likya Kıyısında Gulet

Türkiye'nin mavi yolculuk haritası çoğunlukla aynı iki noktadan açılır: Bodrum ya da Marmaris. Bu iki noktanın cazibesi gerçek, ama çekim gücü artık coğrafyadan değil alışkanlıktan geliyor. Antalya'dan Kaş'a oradan Kekova'ya uzanan Likya kıyısını seçmek bu alışkanlıktan çıkmaktır — ve bu seçimin bir bedeli, bir de karşılığı vardır.

Bedelinden başlayalım: kıyı karmaşık. Antalya çıkışından sonra rüzgâr güneybatıdan gelir, körfez düzlüğü biter, Teke Yarımadası'nın dik kayalıkları başlar. Gulet burada rahat seyreden değil, çalışan bir tekneye dönüşür. Kaş önünde dalga yükü artar; derinlik ani düşer, mooring noktaları kıttır. Deneyimsiz bir kaptan için bu kıyı her sabah yeni bir taktik sorudur. Deneyimli bir kaptan için ise tam da bu yüzden değerlidir.

Kekova adası ile Üçağız arasındaki dar körfezde, su yeterince durgunsa ve güneş dik geliyorsa, gulet güvertesinden suyun altındaki duvarları gözle takip edebilirsiniz. Kıyı boyunca uzanan bu yapılar, ikinci ve üçüncü yüzyıla ait batık Likya kentinin kalıntıları: Simena'nın su altında kalan mahallesi. Roma döneminde bölgeyi vuran deprem ve ardından gelen kıyı çökmesiyle kentler kısmen denizin altına girmiş; ahşap tekne ve guletlerin içine sokulabileceği bir labirent oluşturmuş.

Kekova Batık Şehir, Türkiye'nin özel çevre koruma alanlarından biridir. Su altına dalmak yasak; tekneden atlayıp yüzmek de. Gulet ancak geçiş yapar, demirlemez. Bu kısıtlamayı kurallar kitabından değil, coğrafyadan okuyun: zemin kırılgan, arkeolojik katman hassas. Tekneden bakmak, belki de doğru yükseklikte bakmaktır.

Üçağız körfezinin güney kıyısındaki Kaleköy — yani eski adıyla Simena — Türkiye'nin yola bağlı olmayan, araçsız yaşayan birkaç köyünden biridir. Yukarıdaki kale Ortaçağ yapısı, içindeki antik tiyatro ise daha önce gelmiş; on iki seyirciye yetecek kadar küçük, tam da bir koyda demirleyen gulet mürettebatına yetecek kadar büyük. Köye çıkmak için yüzmek ya da kayıkla gitmek gerekir. Bu zorunluluk, Simena'yı günübirlik teknelerin bir kısmından uzak tutar.

Güneybatı rüzgârından korunaklı bu körfezde güneş geç kaybolur. Gulet kapıyı doğuya karşı açık bırakır; su koyun girişinde masmavi, köprüde yeşile döner. Öğleden sonra son saat burada özellikle durulabilir: motor susar, mürettebat güvertede, kale silueti ışıkla birlikte değişir.

Kaş, Likya rotasının liman ayağıdır. Küçük, bakımlı, yürünebilir bir kasabadır; ustaları hâlâ çalışır, esnaf denizle ilgili sorulara doğru yanıt verir. Gece kasabada yemek yemek, marinada kalmaktan daha iyi bir fikirdir. Balıkçı teknesinin sabah dönüşünü görmek isteyenler için kahve saati beş buçuktur.

Antalya çıkışlı rotalar genellikle yedi gün üzerine kurulur: Phaselis, Olympos, Adrasan, Demre, Kekova, Kaş, geri dönüş. Bu şemayı tutan charter operatörleri on yıldır aynı noktaları gösteriyor; iyi seçim, ama keşfedilmemiş sayılmaz. Rotanın tersine işletilmesi — Kaş'tan başlayıp Antalya'da bitirilmesi — batı rüzgârını arkaya alır, Kekova'yı haftanın ilk günlerine taşır. Körfez o saatte kalabalık değildir.

Bodrum guletinin Ege'de ürettiği konforu Likya kıyısında aramak yanlış bir beklentidir. Burada tekne daha çok çalışır, yükleme daha titizdir, kaptanın bilgisi daha belirleyicidir. Buna karşılık Ege'nin marina yoğunluğu, tam dolu koydaki demirleme yarışı, rıhtımdaki gürültü burada yoktur. Sezon içinde Temmuz'un ortasında bile Kekova körfezinde gece yalnız yatılabilecek bir koy bulunur. Giderek azalan bu imkânı, bilenlerin hâlâ koruduğu bir ayrıntıdır.