Wiltshire'ın Bir Metre Kalın Duvarları: Tuckey Design Studio'nun Çimentosuz Evi

Wiltshire'daki bu arazide 1990'larda yapılmış ve uzun süredir kullanılmayan yapılar vardı. Tuckey Design Studio bunları yıktı — ama orada bırakmadı. Yıkıntıdan gelen kırık tuğla ve beton agregası, arazinin kil toprağıyla ve yerel kireçtaşı çakılıyla karıştırıldı. O karışım, yeni evin duvarları oldu. Projenin en doğrudan açıklaması bu: arazi hem sorun hem çözümdü.

Haziran 2024'te tamamlanan Rammed Earth House, 810 metrekare brüt alana yayılıyor; ana yapı 520 metrekare, iki ana kütle hafif bir ahşap-cam yemek ve mutfak pavyonuyla birbirine bağlanıyor. Duvarlar yerinde sıkıştırılmış, bir metre kalınlığında. Fakat projeyi diğer pisé örneklerinden ayıran şey malzemenin kendisi değil, bileşim kararı: hiç çimento, hiç kireç stabilizatörü.

Neden Çimentosuz?

Rammed earth uygulamalarının büyük çoğunluğu duvarın mukavemetini artırmak için Portland çimentosu ya da kireç stabilizatörü kullanır. Bu katkılar yapım sürecini kolaylaştırır, dayanıklılığı öngörülebilir kılar ama yapıyı döngüsel olmaktan çıkarır: çimentolu rammed earth duvarı, ömrünü doldurunca geri toprağa dönemiyor. Tuckey'nin kararı tam olarak bu noktaya müdahaledir. Mühendislik danışmanı olarak dahil edilen Martin Rauch — İsviçre'deki Ricola Herb Centre dahil pek çok referans yapının mimar-ustası — duvarda yalnızca kil, yıkıntı agregası, kireçtaşı çakılı ve su bulunmasını mümkün kılan optimal karışım oranını belirledi. Sonuç: 25/25/25/25 oranı, tamamen yerinde karıştırıldı.

Bu kararın pratik bedeli var. Çimentosuz rammed earth, nem değişimlerine daha duyarlı; İngiltere'nin ıslak iklimiyle uzlaştırmak ek detay gerektiriyor. Yapının çatı saçakları ve su tahliye katmanları tasarımın önemli bir bölümünü oluşturuyor. Bunun yanı sıra iş gücü yoğun bir yapım süreci: duvar katmanları işçilerin üzerinde yürümesiyle sıkıştırıldı. Fabrika verimliliğinin yerini el becerisi aldığında maliyet değil, zaman birikiyor.

Ödüllerin Anlattığı

2026 Wallpaper* Tasarım Ödülleri'nde En İyi Malzeme Kullanımı kategorisinde yer alan proje, aynı dönemde RIBA Güney Batı ve Wessex Ulusal Ödülü'nü de aldı. Wallpaper*'ın bu yılki ödül temasının 'mimari umudu ve iyimserliği' olduğu düşünülürse Rammed Earth House'un bu kategori için tercih edilmesi tesadüf değil: yapı, teknik bir idealizmin gerçek bir binaya dönüştüğünü kanıtlıyor. 'Bu mümkün' demekle yapıp göstermek arasındaki fark 63 dönümlük bu arazide somutlaştı.

İki ödülün birlikte okunması ilginç. RIBA South West & Wessex bölgesel ölçekte değerlendiriyor; Wallpaper* küresel bir yayın olarak malzeme yeniliğini seçiyor. Bölgesel bir pratiğin uluslararası malzeme söyleminde konumlanması, pisé tekniğinin Avrupa'da şu anda yaşadığı yeniden ilginin küçük bir kanıtı. Martin Rauch'un Avusturya'daki atölyesi ile ETH Zürih'teki araştırma programları bu konuyu akademi düzeyine taşırken, Tuckey bu çalışmanın konut ölçeğindeki çevirisi oldu.

Pavyon Kararı: Zıtlık mı, Tamamlama mı?

Ana kütlelerin arasındaki ahşap-cam pavyon, yapının en konuşulan tasarım kararı. Kırsal gelenekten gelen yoğun ve opak rammed earth cepheleriyle şeffaf ve hafif bir birleştirici öğe. Bu zıtlık yapı basınında zaman zaman 'dramatik gerilim' olarak nitelendiriliyor ki bu tam da klişe yorumlama. Gerçekte daha teknik bir karar var: iki kütle arasında sertlik farklılığı var ve birleşim noktası her ikisini de hasar riski olmadan bağlamalı. Ahşap-cam çözüm yapısal ve termal açıdan en az sorunlu seçenek; iç mekânda panoramik bir açılım da sağlıyor.

Yapıyı tasarım editörü gözüyle değil inşaat gözüyle okuyunca şu sonuç çıkıyor: Rammed Earth House standart bir lüks konut projesinin gösterişini reddediyor. Duvarların rengi, kil bileşimine ve sıkıştırma esnasındaki nem miktarına göre değişiyor — homojen bir renk tonu yok. Çatlaklar kötü işçilik değil, çimentosuz malzemenin doğal hareketinin izi. Projenin en az ilgi çeken detayı, bu yazının en önemli cümlesi olabilir: yapının görünüşü tam olarak nasıl olacağı önceden bilinmez — toprağın söylediğine bakılır.