Damak
Speyside, Rhône'u Dinliyor: Benromach'ın Côte-Rôtie Fıçısı
Kuzey Rhône'un sarp yamaçlarında yetişen Syrah üzümünün fıçısında 26 ay bekleyen bir Speyside single malt — bu deneme neden sadece bir wine finish değil, ayrı bir konuşma.
Bir wine finish viski anlatmak zordur — çünkü bu kategoride iyi olan az, kötü olan çok. Çoğu zaman fıçı, viskinin üzerine yapıştırılmış bir yafta gibi durur: 'Şarap rengi aldı, satacak.' Benromach'ın Contrasts serisini bu önyargıyla kaldırdım ilk seferinde. Sonra Côte-Rôtie versiyonunu içtim ve o önyargıyı rafa kaldırmam gerekti.
Benromach, Elgin yakınlarında küçük bir Speyside damıtımevi. Gordon & MacPhail'in 1998'de satın aldığı, üretimini az tutmayı bilinçli olarak tercih ettiği bir yer. Contrasts serisi yıllar önce farklı olgunlaştırma tekniklerini yan yana sunmak için başladı — geleneksel bourbon fıçısı, sherry, farklı tahıl profilleri. Côte-Rôtie bu serinin en yeni halkası: 2014 dolumu, ilk dolum bourbon fıçılarında on yıl dinlendikten sonra Kuzey Rhône'dan gelen Syrah şarabı fıçılarına aktarılmış, burada 26 ay daha geçirmiş. Toplamda 12 yaş, 46% ABV, non-chill filtered.
Côte-Rôtie'yi bilmeyenler için: Lyon'un hemen güneyinde, neredeyse dikey yamaçlarda yetişen Syrah. 'Kızarmış yamaç' anlamına gelen bu isim boşuna verilmemiş — granit kayalıkların güneye bakan yüzeylerinde yetişen üzüm, Rhône'un en derin, en baharatlı kırmızı şarabını verir. Karabiber, kuru et, mor çiçek ve o az bulunur 'zeytin' izi. Bu fıçı, viskiye ne bırakıyor?
Bardakta ilk burun, Speyside'ın klasik rotasında: armut, yeşil elma, hafif tahıl tatlılığı. Ama birkaç saniye sonra bir şey kıpırdıyor. Karabiber. Kuru böğürtlen. Kekik değil, kekiğin uzak kuzeni olan bir kuru ot notu — Akdeniz değil, daha serin, daha kuzey. Damakta ise bu bitiş kendini daha net gösteriyor: Syrah'nın taneni viskilerde çok ender hissedilen bir kuru-dolu gerilim yaratıyor. Bourbon fıçısından gelen vanilya hâlâ orada, ortadan kalkmamış; sadece Rhône'un baharatı onun yanına oturmuş, devirmeye değil, konuşmaya.
Benromach'ın üretiminde az miktarda turbalı arpa kullanan bir tarif var — core range'de bu iz çok belirgin değildir, arka planda bir derinlik olarak hissedilir. Côte-Rôtie bitiş bu izin üzerine nasıl düşüyor? Beklenmedik biçimde, iyi. Şarabın koyu meyve notları o hafif dumanlı altyapıyla temas ettiğinde, iki ayrı coğrafya — Speyside yamaçları ve Rhône terası — bir süre aynı anda konuşuyor.
Bu bir başarı mı? Evet, ama koşullu. Côte-Rôtie fıçısı bu denge noktasını buluyor çünkü Benromach'ın bourbon tabanı hafif, şarabın üzerine kapanmıyor. Eğer daha ağır bir sherry fıçısından gelen bir taban olsaydı, Rhône'un ince nüansları kaybolurdu. 26 aylık süre de doğru görünüyor — daha az olsa şarap izi yüzeysel kalırdı, daha fazla olsa damıtmaevinin karakterini örtebilirdi.
£60, non-chill filtered, 46% güçte — bu fiyat bandında wine finish Speyside malt'ları arasında bu argümanı bu kadar net kuran çok az şişe var. Bir hafta önce bir arkadaşım bana Côte-Rôtie şarabının fiyatlarından söz ediyordu. Kuzey Rhône'un iyi yıllarından bir şişe, benzer bir tartışmayı çok daha pahalıya başlatır. Burada aynı coğrafyanın izini çok daha erişilebilir bir kadehin içinde buluyorsunuz. Bu, bir wine finish viskiden beklediğim en iyi şey: içince şarap değil, fıçıyı düşünmek.