Pokut'ta Sabah: Rize'nin Yaylalarında Bulut Denizinin Altında

Pokut'a sabah erken vardığınızda sis hâlâ vadide. 2050 metreye çıkmak için geçtiğiniz toprak yol virajlıdır, bazı bölümlerinde araç karşılaşmak zorlaşır, parçası çamurlu. Bu zorluğun arkasında, bulut denizinin üstünde otururken ahşap evler var. Rize'nin Çamlıhemşin ilçesinde, Sal Yaylası ile göz hizasında duran Pokut; yüzyıllardır yazın hayvan otlatan ve evi taşıyan bir ekonominin kalıntısı. Bugün de öyle, ama artık hafta sonu fotoğrafçıları da geliyor.

Türkiye'nin iç coğrafyasının en az yazılmış köşelerinden biri olduğunu uzun süredir söylüyorum. Karadeniz yaylaları bunun içinde özel bir yerde duruyor: ulaşımı zahmetli, konaklaması kısıtlı, anlatısı yalnızca yerel — ulusal medyada, turizm raporlarında, uluslararası yayınlarda neredeyse yok. Bu boşluk onu koruyuyor ve aynı anda onu mahkûm ediyor çünkü bilinmezlik devam eden bakımsızlığın da gerekçesi olabiliyor.

Sal Yaylası, Pokut'un tam karşısında. İki yayla arasındaki vadi, sabah sisi çekildiğinde açılıyor ve iki yöndeki manzarayı aynı anda görüyorsunuz. Bu coğrafya, fotoğraf kurgusuna çok uygun göründüğü için sosyal medyada belirli görüntüler defalarca paylaşılıyor. Bunun iki sonucu var: bir kesim 'tanıdım, gittim' hissine kapılıyor; öteki kesim 'bu kadar güzel olabilir mi' diye merakla geliyor. İkinci kesim hayal kırıklığına daha nadir uğruyor çünkü gerçekte görüntüden daha büyük.

Yayla konaklama ağı zayıf. Bazı evler pansiyona dönüştürülmüş ama konforu standart değil, ısınma sistemi sorunlu, yemek basit. Bu bir şikâyet değil, bir durum tespiti — beklentiyle eşleştiğinde problem çıkmıyor; ama resort konforuyla gidilecek bir yer değil. Çamlıhemşin kasabasında daha organize konaklama seçenekleri var; yaylaya gün seyahatiyle çıkılıyor.

Pokut'a bireysel araçla çıkmak mümkün ama önerilmiyor; yolun bazı bölümleri 4x4 gerektirebiliyor, sis oluştuğunda görüş mesafesi sıfırlanabiliyor. Ardeşen veya Çamlıhemşin merkezinden organize tur araçları günlük sefer yapıyor. Bu durumu bireysel seyahatçiler için kısıtlayıcı bulanlar olacaktır — ama bu kısıt, yayla ulaşımını planlamamış insanların kolay sürprizle bozduğunu da engelliyor.

Haziran sonu ile Temmuz, yaylaların en güzel haftalarına denk geliyor. Çiçekler açık, ot yeşil, hava yüksek rakımda serin. Temmuz ortasından itibaren ziyaretçi yoğunluğu artar; hafta sonları ulaşım kuyruklarına girmemek için hafta içi tercih edilmeli. Karadeniz turizmi son yıllarda belirgin şekilde büyüdü; bu büyüme altyapıyı zorlayabiliyor ve bazı yayla köylerini sezon içinde aşırı doldurabiliyor.

Burada her şeyin üzerinde duran şu: Türkiye'nin kendi coğrafyasını kendinin anlattığı yerler hâlâ çok az. Pokut ve Sal, birileri bu toprak yollardan çıkıp saatlerce yazdığında daha tam görünecek. O yazı henüz yazılmadı.