Gayrimenkul & Mimari
Lion Green Road: 157 Ev, 8 Metrelik Kot Farkı ve Stirling'in Sorusu
Mary Duggan Architects'in Croydon'daki projesi Stirling Ödülü kısa listesinde. Ama asıl soru: lüks değil erişilebilir konut bu ödüle yakışır mı?
RIBA, Stirling Ödülü'nün 30. yıl dönümünde altı binayı kısa listeye aldı. Listede alışıldık isimler var: Renzo Piano'nun Paddington Square'i, Witherford Watson Mann'ın Clare College eki. Ama Croydon'ın Coulsdon ilçesindeki Lion Green Road, bu liste içinde ayrı bir yerde duruyor — hem yapısal kararları hem de temsil ettiği konut denklemi açısından.
Topografya Bir Kısıt Değil, Bir Tasarım Girdisi
Mary Duggan Architects ve RUFF Architects'in ortak çalışması olan proje, 8 metrelik kot farkına sahip bir arazide 157 konut üretiyor. Beş konut pavyonu dört ila yedi katlı yüksekliklerde; arazi boyunca bir kademelenmede dizilmiş. Tasarımın temel iddiası: farklı katlarda oturan insanların birbirinin ortak alanını kesmeden aynı yeşil aks üzerinde dolaşabilmesi. Yan cephedeki Surrey Iron Railway anıt alanı korunmuş; yapı bu sınırı bilince alarak konumlanmış.
Daireler merkezi çekirdekler etrafında dönme düzeninde sıralanmış. Bu hem çift yönlü cephe hem de doğal havalandırma sağlıyor; mekanik iklimlendirmeye bağımlılığı azaltıyor. RIBA jürisi bu kararı 'karmaşık topografyaya saygılı ve akıllıca bir plan yanıtı' olarak tanımladı.
Sosyal Konut ve Ödül Meselesi
Projenin 157 konutunun yarısı piyasa fiyatlı, yarısı sosyal konut. Bu oran Londra'da büyük ölçekli bir geliştirme için olağandışı değil — ama ödül kısa listesine girmek için olağandışı. Stirling Ödülü tarihsel olarak kurumsal binalar, kültür yapıları ve tek aile evlerine yöneldi. Sosyal konutun bu listede belirmesi tesadüf değil; RIBA'nın son yıllarda konut tipolojisine daha fazla alan açma eğiliminin bir yansıması.
Burada sormak gerekiyor: Stirling jürisi Lion Green Road'u seçerse, bu İngiltere'nin konut krizine sembolik bir yanıt mı, yoksa gerçekten mimarinin öncelikleri mi değişiyor? Bir yapı piyasa-sosyal karışımı sunduğu için değil, kısıtlar içinde mekânsal kalite ürettiği için ödüle layık görünüyor. Croydon'da 8 metrelik bir eğimde, bir demiryolu anıtının yanında, çift yönlü cepheler ve doğal havalandırmayla 157 konut tasarlamak teknik bir başarı. Bunu 'yeterince lüks değil' gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakmak, mimarinin kendi işlevini unutmak olur.
Kazananı 15 Ekim'de Old Billingsgate'de açıklanacak. Bu liste içinde Paddington Square'in kentsel yatırım tartışmasını, Lion Green Road'un konut tartışmasını beraberinde getirdiği açık. RIBA'nın hangisini seçeceği, ödülün bir sonraki on yılda neyi ödüllendirmek istediğine dair güçlü bir sinyal olacak.